Spotkanie z Danutą Bartosz, wiceprezes Związku Literatów Polskich

Spotkanie z poezją

Dla słuchaczy Lubońskiego Uniwersytetu III Wieku, a konkretnie dla członków sekcji literacko-teatralno-bibliotecznej, na zaledwie drugich zajęciach, w dniu 15 listopada 2011 roku, zorganizowano spotkanie z niezwykle ciekawą osobą, poetką panią Danutą Bartosz, która od 2008 roku jest Wiceprezesem Związku Literatów Polskich oddział w Poznaniu. Zorganizowanie spotkania to osobisty wkład Pani Elżbiety Stefaniak pełniącej funkcję Dyrektora Biblioteki Miejskiej w Luboniu.

Zaproszona poetka swoją wypowiedź rozpoczęła od stwierdzenia, iż poezja jest lekiem na codzienność, potrafi ukoić ból, słowem można ubarwić rzeczywistość, a nawet „dotknąć ciszy”…, bo „poezja to przede wszystkim emocje, które mamy wewnątrz”.

Pani Danuta Bartosz podała nam kilka informacji na temat Związku Literatów Polskich oddział w Poznaniu. Związek ten założono w 1921 roku, a pierwszym Prezesem był słynny noblista Władysław Reymont ! (Ukończyłam szkołę średnią im. tego właśnie pisarza). Przez 90 lat w związku działało wiele wybitnych osób. Przykre, że właśnie ten związek z ogromną tradycją boryka się obecnie z wieloma, wydawać by się mogło prozaicznymi, problemami jak finansowe, czy lokalowe, jednak pomimo to podejmuje liczne inicjatywy np. pomagając utalentowanym młodym ludziom, wydając debiutanckie tomiki, organizując konkursy poetyckie. Międzynarodowy Listopad Poetycki stał się już tradycją podejmowania literatów. W tym roku goszczono 62 twórców z kraju i świata. XXXIV edycja była okazją do wręczenia przyznanych przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego medali „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”. Otrzymali je z rąk Marszałka województwa wielkopolskiego Pana Marka Woźniaka członkowie związku reprezentowanego przez panią Danutę, zaś sam związek został odznaczony „Złotym Hipolitem”. Członkiem związku jest między innymi powszechnie znany satyryk Lech Konopiński.

Następna część wykładu nacechowana była ogromną dawką patriotyzmu, gdyż prelegentka zagłębiła się w czasy romantyzmu, wytłumaczyła znaczenie poezji z okresu zaborów; „gdyby nie romantycy, gdyby nie pielęgnowanie języka naród by nie przetrwał, gdyby nie było wiary i mądrych słów w ojczystym języku, to nie było by dobrego narodu”. Jako przykład podana została twórczość Cypriana Kamila Norwida, dziś trochę zapomnianego, choć jego poezja jest nadal aktualna. Ten właśnie poeta był bardzo często cytowany przez Jana Pawła II. Człowiek, który napisał: „Do kraju tego.. Tęskno mi, Panie” ( fragment wiersza „Moja Piosnka II”) , pochowany jest w obcym kraju. Z niemałym zdziwieniem przyjęliśmy wiadomość, iż w Warszawie nie ma pomnika tego poety, a podejmowane próby, aby powstał, napotykają na przeszkody. Ta część spotkania przebiegła w refleksyjnym nastroju.

Podobnie było w dalszej części wykładu, kiedy poetka zdradziła nam powody, dla których zaczęła pisać. Tym powodem były emocje związane z chorobą i śmiercią męża. Miałam ochotę wtedy powiedzieć, jak doskonale to rozumiem, ponieważ przeżyłam coś porównywalnego, ale nie miałam odwagi i nietaktem byłoby przerwać mówiącemu. Pani Danuta Bartosz uświadomiła nam, jak ważna może być poezja, kiedy jesteśmy bezradni i nie możemy znaleźć ujścia dla kłębiących się w nas emocji. Po śmierci męża pani Danuta wybrała się na pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Po tej podróży powstał tomik wierszy „Szukając jego śladów”, do którego słowo wstępne napisał Arcybiskup Metropolita Poznański ks. Stanisław Gondecki, z czego poetka jest szczególnie dumna.
Pani Danuta Bartosz, , tworzy wyłącznie tzw. wiersze białe, gdyż, jak stwierdziła ta forma jej bardzo odpowiada. Powiedziała nam, iż pisanie wierszy rymem jest znacznie trudniejsze, ze względu na ich dobór, aby nie wpaść w pułapkę tzw. rymów częstochowskich.
Jednak nie tylko cierpienie i ból stają się pretekstem do tworzenia. Poetka opowiedziała nam historię powstania wiersza „Bez pokuty”. Otóż napisała go podczas jazdy tramwajem, po zaobserwowaniu agresywnego zachowania ludzi…

Po zaprezentowaniu własnej twórczości poetka przedstawiła zebranym słuchaczom przykłady innych form literackich jak przejmujące treny Jana Kochanowskiego, czy wiersz Marii Konopnickiej pt.: „W piwnicznej izbie”. Te utwory wszyscy znamy i pamiętamy ze szkoły, ale poznaliśmy też twórczość osób, które tworzą obecnie i mają duży dorobek literacki.
Pierwszą taka osobą była pani Urszula Zybura, której aforyzmy spotkały się z żywą reakcją. Aforyzm, to krótka myśl z puentą. Jakże trafne są stwierdzenia: „Cóż z tego, że przyznaje nam rację ktoś, kto nie liczy się z naszym zdaniem” lub „Kto pije z rozpaczy, często pije sam”.

Następna zaprezentowana osoba, to pan Ryszard Podlewski- satyryk, dziennikarz, autor wieloletniego programu telewizyjnego „Gwóźdź w bucie”. Jego fraszki bardzo rozbawiły publiczność i trudno się dziwić, bo to naturalne po przeczytaniu takich oto słów :
„Po drodze zwanej karierą najgładziej toczy się zero”
„W żeńskich sprintach często przecie decyduje biust na mecie”
lub
„Z ust wyrwało się przyszłego taty, rozłóż mi losie dzieci na raty”.

Pani Danuta wspomniała również o limerykach i epitafiach. Zabawne były przytoczone przykłady, jak epitafium dla dentysty:
„Różnym typom w zębach wiercił, aż raz zajrzał w szczękę śmierci”, czy epitafium dla drwala:
„Na wielką sosnę podniósł rękę, dziś z tej sosny ma trumienkę”.

Największym zaskoczeniem, przynajmniej dla mnie, była prezentacja formy wyrazu zwanej „haiku”. Forma ta wymaga, aby konkretna myśl została zawarta w 17 sylabach , odpowiednio rozłożonych; 5+7+5. Oto przykład haiku zaproszonej poetki:

„gonitwa życia
galop nie słyszy płaczu
zraniona róża”

Ktoś inny w piękny sposób opisał jesień:

„czerwień jesieni
w zachodzącym słońcu
klucze żurawi”

Konkludując swój wykład pani Danuta wlała w nas dużą dawkę optymizmu stwierdzeniem, iż kobiety polskie są mądre i nie powinny się tego wstydzić. Opowiedziała nam, jak razem z Andrzejem Zielińskim z zespołu „Skaldowie” zdawała egzamin wymagany przy staraniu się o obywatelstwo w USA, gdzie mieszkała kilkanaście lat i gdzie prowadziła biuro turystyczne. Podczas wspomnianego egzaminu potrafiła wymienić bezbłędnie prawie wszystkie stany w tym kraju, bijąc na głowę innych, znających tylko kilka z nich. Na innym egzaminie, odbywającym się też w Stanach, Pani Danuta, z wykształcenia prawnik, zaskoczyła egzaminatorów wysokim poziomem wiedzy matematycznej. Poetka stwierdziła „bądźmy dumni, że jesteśmy Polakami”. Jej zdaniem „każdy ma w sobie piękno, trzeba tylko to wydobyć…”.

Sama o sobie mówi, iż jest szczęściarą, a na potwierdzenie tych słów podała kilka przykładów, gdy była w beznadziejnej sytuacji i zdarzał się wtedy mały cud…

Zaryzykuje stwierdzenie, że prawie każda osoba w przedziale wiekowym 50+ ma za sobą mniej lub bardziej traumatyczne przeżycia , a moja skromna osoba nie jest wyjątkiem, dlatego myślę, że słowa pani Danuty trafiły do naszych serc i umysłów, co było widać po reakcji zebranych. Utwory refleksyjne wprawiały w zadumę, zaś satyryczne wywołały szczery śmiech.

To spotkanie z pewnością było swoistą ucztą duchową,

Pani Danuto !
Dziękuję za głębię przeżyć i pozdrawiam panią swoim pierwszym haiku:

Jedno spotkanie
Pięknym słowem ubrane 
Owoc wydało

Elżbieta Garczyńska